Dünya

Trump: Hürmüz’ün Güvenliği Diğer Ülkelerin Görevi!

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nda güvenliği sağlama konusunda diğer ülkelerle görüştüklerini belirterek, "Bu bizim ihtiyacımız olmayan ama bu ülkelerin ihtiyaç duyduğu bir şey. İran ordusu büyük ölçüde zayıfladığına göre, diğer ülkelerin de devreye girmesinin iyi bir şey olacağını düşünüyorum" dedi. İran’ın ABD ile müzakere etmek istediğini öne süren Trump, "Henüz anlaşmaya hazır olduklarını sanmıyorum" yorumunu yaptı.

Trump, İran’ın elindeki füzelerin azaldığını savunarak, "Dünden itibaren İHA'ları ürettikleri yerleri de vurmaya başladık" açıklamasında bulundu.
ABD Başkanı Donald Trump, Air Force One uçağında gazetecilere açıklamalarda bulundu. İran savaşında çok iyi sonuçlar aldıklarını söyleyen Trump, "Boğazların güvenliğini sağlama konusunda diğer ülkelerle görüşüyoruz. Çünkü oradan geçen petrolü kendileri alıyor. Biliyorsunuz, biz çok az, yüzde 1, yüzde 2 kadar alıyoruz. Örneğin Çin, petrolünün yaklaşık yüzde 90'ını Hürmüz Boğazı'ndan alıyor. Diğer ülkelerin de bu bölgenin güvenliğini bizimle birlikte sağlaması güzel olur. Biz de onlara askeri olarak yardım edeceğiz, onlarla birlikte çalışacağız" değerlendirmesinde bulundu.

"Askeri açıdan muazzam bir iş çıkardık"
İran’ı büyük ölçüde mağlup ettiklerini öne süren Trump, "Biraz karşılık verebilirler ama çok değil, pek fazla bir şey yapamazlar. Bildiğiniz gibi hava kuvvetlerini etkisiz hale getirdik. Hava savunmalarını yok ettik. Artık hiçbir hava savunmaları kalmadı. Lider kadrolarını iki ya da üç kez vurduk. Üç olabilir, yakında öğreneceğiz. Ama askeri açıdan muazzam bir iş çıkardık" dedi. Hark Adası'na düzenledikleri saldırıları hatırlatan Trump, "Sadece küçük bir alanı ayakta bıraktık; o ayakta kalan kısım da petrol borularının olduğu, tüm petrolün geldiği yer. İstersek 5 dakika içinde orayı da vurabiliriz. Tüm yeteneklerimiz hedefe odaklanmış ve hazır durumda. Eğer yapmak istersek yaparız, ancak şimdilik yapmamayı tercih ettim. Neler olacağını göreceğiz" diye konuştu.

"Müzakere etmek istiyorlar"
İran’ın ABD ile müzakere etmek istediğini öne süren Trump, "Hem de çok fena halde müzakere etmek istiyorlar. Ancak duyduklarıma bakılırsa henüz anlaşmaya hazır olduklarını sanmıyorum. Olması gerektiği gibi, şiddetle müzakere etmek istiyorlar ama yapmaları gereken şeyi yapmaya henüz hazır olduklarını düşünmüyorum. Yine de bir noktada hazır olacaklarına inanıyorum. İran'daki bu genel durumla ilgili çok iyi ilerliyoruz" şeklinde konuştu.

"Hürmüz Boğazı’nın güvenliği küçük bir çaba gerektiriyor"
Trump, Hürmüz Boğazı’nın güvenliği konusunda birlikte çalışmak istedikleri ülkelerle temasları sürdürdüklerini yineledi. İyi bir sonuç almayı umduğunu belirten Trump, "Alırsak harika olur, almazsak da harika olur. Şunu unutmayın, bu ülkelerin birçoğu NATO üyesi. Biz NATO için her zaman oradayız; Ukrayna konusunda onlara yardım ediyoruz. Aramızda koca bir okyanus var, konu bizi doğrudan etkilemiyor ama yine de onlara yardım ettik. İran'ın elinde çok az ateş gücü kaldığı için nispeten çok küçük bir çaba gerektiren boğazı açık tutma konusunda bize hangi ülkenin yardım etmeyeceğini görmek ilginç olur" diye konuştu.

"Biz bu işi bitireceğiz"
İran’ın savunma yeteneklerinin zayıfladığını aktaran Trump, "Füzeleri oldukça azaldı. Görüyorsunuz, çok az füze ateşliyorlar. Neden biliyor musunuz? Çünkü ellerinde fazla kalmadı. Üretim kapasitelerini yerle bir ettik. Aynı şekilde insansız hava araçları (İHA) da büyük oranda azaldı. Eskiden sahip olduklarının yaklaşık yüzde 20'sine düşmüş durumdalar. Hâlâ bir miktar ellerinde var ama sayıları çok azaldı. Dünden itibaren İHA'ları ürettikleri yerleri de vurmaya başladık. Çoğunun yerini bildiğimizi düşünüyoruz. Sonuç olarak tıpkı Venezuela'da olduğu gibi bu da çok güçlü bir askeri operasyon. Dünyadaki açık ara en güçlü orduya sahibiz. Kıyaslanamaz bile. İnsanların bunu anladığını düşünüyorum ve biz bu işi bitireceğiz" değerlendirmesinde bulundu.

"Çin boğazın güvenliğine müdahil olmalı"
Trump’a, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini sağlama konusunda hangi ülkelerden olumlu cevap aldıkları ve Çin’in bu ülkeler arasında bulunup bulunmadığı soruldu. Soruya net bir yanıt vermekten kaçınan Trump, "Kesin bir şey söyleyemem. Ama Çin ilginç bir örnek. Bildiğiniz gibi petrollerinin büyük bir kısmını, hem de açık ara büyük bir kısmını oradan alıyorlar. Yaklaşık yüzde 90'ını Hürmüz Boğazı üzerinden alıyorlar. Bu yüzden dedim ki: ‘Siz de müdahil olmak ister misiniz?’ Göreceğiz. Belki olurlar, belki olmazlar. Biliyorsunuz, müdahil olmamaları için daha başka nedenleri de olabilir. Ama müdahil olmaları gerekir" diye konuştu.

"7 ülkeyle görüşüyoruz"
Hürmüz Boğazı’nda güvenliğin yıllardan beri diğer ülkeleri ilgilendiren bir konu olduğunun altını çizen Trump, buna rağmen eski zayıf ABD liderliği nedeniyle kimsenin sorumluluk almadığını vurguladı. Hürmüz Boğazı’nın güvenliği konusunda 7 ülkeyle görüştükleri bilgisini paylaşan Trump, "Şunu unutmayın; bu, bizim ihtiyacımız olmayan ama bu ülkelerin ihtiyaç duyduğu bir şey. Buna rağmen adeta yıllardır oranın güvenliğini biz sağlıyoruz ve harika bir iş çıkarıyoruz. Ve şimdi, İran askeri açıdan gücünü kaybettiğine, ordusu büyük ölçüde zayıfladığına göre, diğer ülkelerin devreye girmesinin iyi bir şey olacağını düşünüyorum" ifadelerini kullandı.

"Bazı ülkeler gerçekten yardımcı olacaktır"
Trump, "Hürmüz Boğazı’nda güvenliği sağlamaya ne zaman başlayacaksınız?" sorusu üzerine, "Aslında süreç hemen başlıyor ancak buraya ulaşmaları biraz zaman alacak. Bazı ülkelerin mayın tarama gemileri var. Bu iyi bir şey. Bazı ülkelerin bize yardımcı olabilecek belirli türde gemileri var. Yani bazı ülkeler gerçekten yardımcı olacaktır" dedi. Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrole kendilerinin ihtiyaç duymadığını hatırlatan Trump, "Aslında ihtiyacımız olmadığı için bizim orada hiç bulunmamamız gerektiğini bile iddia edebilirsiniz. Bizim çok fazla petrolümüz var. Dünyanın açık ara bir numaralı üreticisiyiz; diğerlerini ikiye, hatta şu an en az ikiye katlıyoruz. Bence fark bundan çok daha yüksek. Ama yine de orada bulunuyoruz. Bunu adeta bir alışkanlıktan dolayı yapıyoruz gibi görünse de, aynı zamanda Orta Doğu'daki bazı çok iyi müttefiklerimiz için yapıyoruz" diye konuştu.

Trump’tan İran’a yalan haber suçlaması
Trump, İran yönetiminin müzakere ya da anlaşma talebinde bulunmadıkları yönündeki açıklamalarının sorulması üzerine, "Bunlar halka anlattıkları şeyler" yorumunu yaptı. Günün erken saatlerinde Truth sosyal medya platformundan yayınladığı mesajı hatırlatan Trump, iddialarını yineleyerek İran’ın dezenformasyon yaptığını ve bu konuda yapay zeka teknolojilerinden yararlandığını savundu. Trump, "Bu işe başlamadan önce fark etmemiştim ama İran meğer yalan haberleriyle epey meşhurmuş. Üstelik bizim yalan haber üreten medyamızla da aynı telden çalıyorlar. Bunun aslında açıkça bir suç olduğunu düşünüyorum; çünkü hiçbir güvenilirliği kalmamış olan medya şirketlerimiz, yanlış olduğunu bile bile bu bilgileri yayıyorlar. Bu, ülkemiz için çok tehlikeli bir durum. Bence bu gidişle ciddi bir yasal tehlike altına girebilirler" uyarısında bulundu.

Trump, Netanyahu ile anlaşmazlık iddialarını yalanladı
Trump, "İran Hürmüz Boğazı’nın güvenliği için ne yapıyor" sorusuna, "Bizimle birlikte çalışıyorlar" yanıtını verdi. İsrail ile ilişkilerinin iyi olduğunu ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile anlaşmazlık yaşadıkları yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını söyleyen Trump, "Hayır, gerçekten çok iyi anlaşıyoruz. Kendisi de size tüm bu süreci bizim yönettiğimizi söyleyecektir. Bunu dile getirip getirmemeniz fark etmez. Önemli olan işi halletmek" dedi.

"İran’da halkın neden ayaklanmadığını anlıyorum"
İran halkına yaptığı ayaklanma çağrısının henüz karşılık bulmadığı hatırlatılan Trump, İran rejiminin protestocuları öldürdüğünü, halkın da bu yüzden korku duyduğunu söyledi. Bu konuda İran halkı ile empati yapabildiğini belirten Trump, "İki gün önce, her protestocuyu vurup öldüreceklerine dair yeni bir bildiri yayınladılar. Ve protestocuların silahı yok. Yani ayaklanmayı neden yapmadıklarını gayet iyi anlıyorum" yorumunu yaptı.

"Rejime destek gösterileri yapay zeka ürünü"
İran rejimine destek gösterilerine ait görüntülerin de gerçek olmadığını öne süren Trump, "Bir meydanda Hamaney'i ne kadar sevdiklerini söyleyen yaklaşık 250 bin kişiyi gösterdiler. Tamamen yapay zeka ürünüydü. Böyle bir şey asla olmadı. Medya bunun gerçek olmadığını biliyordu ama sanki arkalarında büyük bir destek varmış gibi bunu abartarak sundular. Destekleri falan yok. Üç ya da dört gün önce yaptıklarını söyledikleri o mitingin tamamı sahteydi. Yapay zeka ile üretilmişti. Yapay zeka çok tehlikeli olabilir. Bu konuda çok dikkatli olmalıyız" uyarısında bulundu.

"Anlaşmaya hazır olduklarını sanmıyorum"
Bir soru üzerine İran yönetimi ile diplomatik temasları sürdürdüklerini doğrulayan Trump, "Henüz anlaşmaya hazır olduklarını sanmıyorum, ancak yine de epey yaklaşıyorlar" değerlendirmesini yaptı. Trump, İran’da bir yönetim boşluğu oluştuğuna işaret ederek, "Kiminle muhatap olduğumuzu kimse bilmiyor bile; çünkü bildiğiniz gibi lider kadrolarının çoğu öldürüldü. Ancak çok ciddi şekilde bir anlaşma yapmak istiyorlar" dedi.

"Zafer ilan etmek istemiyorum"
Trump, "İran’a karşı resmi bir zafer ilanına hazır mısınız?" sorusuna, "Hayır, bunu yapmak istemiyorum. Bunun için hiçbir neden yok" yanıtını verdi. Buna rağmen İran’ın büyük bir yıkıma uğratıldığını vurgulayan Trump, "Şu an itibarıyla onlara çok büyük zarar verdiğimizi düşünüyorum. Hemen şimdi oradan çekilsek bile, yeniden toparlanmaları 10 yıldan fazla sürer. Ancak yine de bu işin bittiğini ilan etmiyorum. Ordumuz harika. Çıkardıkları iş tek kelimeyle inanılmaz. Asıl sorun şu ki; sizin gibiler tarafından yazılan, yapay zeka ile üretilen yalan haberleri görüyoruz. Bu inanılmaz" diye konuştu.

"Orta Doğu’da nükleer savaş yaşanabilirdi"
Trump, İran’da görmek istediği liderlik konusunda da, "Bazıları öldü ama iyi olacağını düşündüğümüz bazı kişiler var. Yani, bunu zamanla göreceğiz" yorumunu yaptı. Trump, artan petrol fiyatları ve bunun muhtemel siyasi etkileri hakkında ise, "Yani, ben doğru olanı yapmak zorundayım. Biliyorsunuz, siyasi olarak herkesin endişesi vardır. Çıkıp da ‘Üç dört hafta veya iki ay boyunca petrol fiyatları üzerinde hiçbir etkim olmasın’ diyemem. Sırf bu yüzden İran'ın nükleer bir silaha sahip olmasına ve tüm Orta Doğu'yu ve ötesini havaya uçurmasına izin verecek değiliz, değil mi? şeklinde konuştu. İran’ın nükleer tesislerine geçen yaz düzenlenen saldırılar ve şu an devam eden askeri operasyonun gerekli olduğunu savunan Trump, "Bunu yapmasaydım, Orta Doğu'da bir nükleer savaş yaşanacaktı. Bence İsrail yeryüzünden silinirdi. Orta Doğu'nun büyük bir kısmı yok olurdu. Zaten hiçbir şey beklemeyen ülkelere binlerce füze gönderdiklerinde bunu gördünüz" dedi.

"Okul saldırısına ilişkin soruşturma devam ediyor"
Bir soru üzerine, Küba ile de anlaşma yapmak istediklerini belirten Trump, "Küba ile görüşüyoruz ama Küba'dan önce İran işini halledeceğiz" ifadelerini kullandı. Trump, İran’daki okul saldırısından ABD’nin sorumlu olup olmadığı yönündeki soruya "Bilmiyoruz. Soruşturma devam ediyor" yanıtını verdi.

Trump’tan anlaşma ihtimali için İran'a nükleer silahsızlık şartı
Trump, ABD ve İsrail’in savaş hedefleri konusunda ise, "Aslında benzer hedeflerimiz olduğunu düşünüyorum, ama biraz farklı da olabilir. Biliyorsunuz, onlar oradalar ve biz çok uzaktayız, ancak muhtemelen İsrail ile oldukça benzer hedeflere sahibiz. İlişkilerimiz çok iyi durumda. Ordularımız son derece koordineli çalışıyor. Bizim ordumuz açık ara dünyadaki en güçlüsü. Onların da gerçekten çok iyi bir ordusu var" yorumunu yaptı. İran’a kara birliği gönderme ihtimali konusunda yorum yapmaktan kaçınan Trump, İran’la muhtemel bir anlaşmada ne görmek istediği sorusuna da, "Nükleer silah olmayacak. İş buradan başlıyor. Bunun üzerine, elde edeceğimiz daha pek çok şey var" yanıtını verdi.