Zaman zaman kendini yetersiz ya da değersiz hissetmek herkesin yaşayabileceği bir durum. Ancak bu düşüncelerin sıklaşması ve iş hayatı, sosyal çevre veya ilişkiler üzerinde etkili olmaya başlaması halinde günlük alışkanlıkların da gözden geçirilmesi önem taşıyor.
Uzmanların dikkat çektiği bazı davranışlar, kişinin farkında olmadan kendi değerini sorgulamasına ve özgüveninin zayıflamasına neden olabiliyor.
Başkalarının hayatıyla kendinizi karşılaştırmayın
Kendi yaşamınızı sürekli olarak çevrenizdeki insanların hayatlarıyla kıyaslamak, sahip olduklarınızı ve bugüne kadar elde ettiğiniz başarıları fark etmenizi güçleştirebilir.
Özellikle sosyal medya, bu karşılaştırma eğilimini artırabiliyor. İnsanların çoğunlukla hayatlarının olumlu yönlerini paylaşması, kişinin kendi yaşamını başkalarının dışarıdan görünen hayatıyla karşılaştırmasına ve gerçekçi olmayan değerlendirmeler yapmasına yol açabiliyor.
Elde ettiklerinizi küçümsemeyin
Bir başarı sonrasında “Şans eseri oldu”, “Herkes bunu yapabilirdi” ya da “Çok da önemli değil” şeklinde düşünmek, kişinin kendi emeğini ve yeteneklerini göz ardı etmesine neden olabilir.
Ortaya konulan başarının arkasındaki çabayı ve sahip olunan becerileri kabul etmek, kişinin kendisi hakkında daha dengeli bir değerlendirme yapmasına yardımcı olabilir.
Kararlarınızda sürekli onay aramayın
Her karar öncesinde başkalarının desteğine ihtiyaç duymak ve çevreden onay gelmediğinde alınan karardan şüphe etmek, zamanla kişinin kendi kararlarına duyduğu güveni azaltabilir.
Elbette başkalarının düşüncelerini önemsemek doğal. Ancak kişinin kendi ihtiyaçlarını ve isteklerini sürekli olarak ikinci plana bırakması, değersizlik düşüncesinin güçlenmesine neden olabilir.
İstemediğiniz şeylere “evet” demek zorunda değilsiniz
Başkalarını üzmemek, kaybetmemek veya reddedilme korkusuyla istemediğiniz durumları kabul etmek, kişinin kendi sınırlarını geri plana atmasına yol açabilir.
Sürekli olarak çevrenin beklentilerine göre hareket etmek, zaman içerisinde kişinin kendi ihtiyaçlarının daha az önemli olduğu düşüncesine kapılmasına neden olabilir.
Hatalar karşısında kendinize sert davranmayın
Yapılan bir hata sonrasında kişinin kendisiyle nasıl konuştuğu da önem taşıyor. Küçük bir yanlış nedeniyle kendini ağır biçimde suçlamak veya aşağılamak, zamanla hatanın kendisinden daha fazla yıpratıcı olabilir.
Yapıcı bir öz eleştiri ile kişinin kendisini değersizleştirmesi arasında önemli bir ayrım bulunuyor.
Kendi ihtiyaçlarınızı geri plana atmayın
Dinlenmeniz gerektiği halde dinlenmemek, ihtiyaç duyduğunuzda yardım istememek ya da sürekli olarak başkalarının ihtiyaçlarını kendinizinkilerin önüne koymak da zaman içinde olumsuz bir alışkanlığa dönüşebilir.
Kendi ihtiyaçlarını sürekli erteleyen kişi, farkında olmadan bunların daha az önemli olduğu düşüncesini güçlendirebilir.
Kusursuzluk beklentisi de yıpratabiliyor
Her şeyi mükemmel yapmaya çalışmak, kişinin kendisine ulaşılması zor hedefler koymasına neden olabilir. Bu durumda yapılan iyi işler yerine eksikler daha fazla göze çarpmaya başlayabilir.
En küçük hatayı bile başarısızlık olarak görmek, kişinin kendi başarılarını ve ortaya koyduğu olumlu sonuçları fark etmesini zorlaştırabilir.
Ne zaman destek almak gerekir?
Bu davranışların zaman zaman ortaya çıkması tek başına bir problem olduğu anlamına gelmiyor. Ancak değersizlik veya yetersizlik düşünceleri sürekli hale geliyor ve kişinin günlük yaşamını belirgin şekilde etkiliyorsa profesyonel destek almak yararlı olabilir.
