Sıcak çarpması başta olmak üzere kalp, böbrek ve dolaşım sistemiyle ilgili çeşitli sağlık sorunlarının ortaya çıkabileceği bu dönemde özellikle çocukların, yaşlıların, kronik rahatsızlığı bulunanların ve açık alanda çalışanların daha fazla önlem alması gerekiyor.
İç Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. Yasin Bakcan, sıcak havalarda sağlığın korunması için dikkat edilmesi gereken noktaları sıraladı. Su tüketiminden beslenmeye, klima kullanımından güneş altında geçirilen zamana kadar 10 farklı konuda uyarıda bulundu.
Güneşin en güçlü olduğu saatlere dikkat
Yaz döneminde güneş ışınlarının en yoğun olduğu 11.00-16.00 saatleri arasında mümkün olduğunca dışarı çıkılmaması öneriliyor.
Bu saatlerde dışarı çıkmak zorunda olanların gölgeli alanları tercih etmesi, ağır fiziksel aktivitelerden uzak durması ve açık renkli, bol kıyafetler giymesi gerekiyor. Şapka kullanımı da önerilen önlemler arasında bulunuyor.
Öte yandan park halindeki araçlarda çocuk, yaşlı veya evcil hayvan bırakılmaması gerektiği vurgulanıyor.
Susamadan önce su tüketin
Yüksek sıcaklıklarda vücudun sıvı ihtiyacı artıyor. Günlük su miktarının kişinin yaşı, kilosu ve sağlık durumuna göre değişebildiği belirtilirken, kilogram başına en az 30 mililitre su tüketilmesi tavsiye ediliyor.
Suyun gün boyunca belirli aralıklarla içilmesi, bir anda yüksek miktarda tüketilmemesi gerekiyor. Susama hissinin oluşmasının ise vücudun sıvı kaybetmeye başladığının göstergesi olabileceği ifade ediliyor.
Sıcak çarpmasının işaretlerini göz ardı etmeyin
Sıcak çarpması; yoğun baş ağrısı, baş dönmesi, zihinsel bulanıklık, davranışlarda değişiklik, aşırı yorgunluk, ağız kuruluğu, terlemenin azalması ve vücut sıcaklığının 40 derecenin üzerine çıkması gibi belirtilerle kendini gösterebiliyor.
Serinletme ve ilk müdahaleye rağmen şikâyetlerin geçmemesi ya da bilinç durumunda değişiklik meydana gelmesi halinde zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.
Aşırı sıcakların bunun yanı sıra ısı krampları, ısı yorgunluğu ve bayılmaya neden olabileceği, kalp, dolaşım, solunum, böbrek ve sinir sistemini de olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor.
Sofralarda hafif yiyecekler tercih edilmeli
Uzmanlar sıcak havalarda sindirimi daha kolay besinlerin tüketilmesini öneriyor.
Kahvaltıda az yağlı peynir, taze sebzeler ve zeytin tercih edilebilirken, ana öğünlerde ızgara veya haşlama yöntemiyle hazırlanan yemeklerin tüketilmesi tavsiye ediliyor.
Sebze ve meyvelerin vitamin ve mineral ihtiyacının karşılanmasına katkı sağladığı belirtilirken, şerbetli tatlılar yerine sütlü ya da meyveli tatlıların tercih edilmesi öneriliyor. Uzun süre aç kalınmasına yol açan şok diyetlerden de uzak durulması gerekiyor.
Her içecek suyun yerini tutmuyor
Çay, kahve ve gazlı içeceklerin günlük su ihtiyacını karşılamadığı belirtiliyor. Bu içeceklerin fazla tüketilmesinin sıvı dengesini olumsuz etkileyebileceği ifade ediliyor.
Su dışında ayran, süt, sade maden suyu ve şekersiz komposto daha uygun içecek seçenekleri arasında gösteriliyor. Alkol ve kafein içeren içeceklerin ise sınırlandırılması tavsiye ediliyor.
Kronik rahatsızlığı bulunanlar tedbirli olmalı
Hipertansiyon, diyabet, kalp ve böbrek hastalığı bulunan kişilerin yüksek sıcaklıklardan daha fazla etkilenebileceği belirtiliyor.
Bu kişilerin serin ortamlarda kalması, düzenli olarak sıvı tüketmesi ve güneşin etkili olduğu saatlerde dışarı çıkmaması önem taşıyor. Kullanılan ilaçların dozunda veya saatinde değişiklik yapılması gerektiğinde ise mutlaka hekime danışılması gerekiyor.
Klima kullanımında denge önemli
Klimalar sıcak havanın etkisini azaltırken yanlış kullanıldığında sağlık sorunlarına da yol açabiliyor.
Klima filtrelerinin düzenli olarak temizlenmesi ve oda sıcaklığının dış ortamla büyük farklılık oluşturmayacak şekilde yaklaşık 23 derece civarında tutulması öneriliyor. Sıcak ve soğuk ortamlar arasında ani geçişlerden kaçınılması da önem taşıyor.
Sürekli halsizlik varsa dikkat
Yaz aylarında ortaya çıkan halsizlik, baş ağrısı ve tansiyon düşüklüğü sıvı ve elektrolit kaybıyla bağlantılı olabiliyor.
Yeterli sıvı tüketilmesine rağmen şikâyetlerin sürmesi ya da göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, bilinç bulanıklığı, bulantı ve kusma gibi belirtilerin görülmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.
Sıcak çarpmasında doğru müdahale yapılmalı
Sıcak çarpması geçiren kişinin öncelikle serin bir ortama götürülmesi, fazla kıyafetlerinin çıkarılması ve ılık su kullanılarak vücudunun serinletilmesi gerekiyor.
Bilinci açık kişiye su verilebileceği, ancak bilinci kapalı kişiye ağızdan sıvı verilmemesi gerektiği belirtiliyor. Kolonya dökülmesi veya buz gibi suyla ani soğutma yapılması gibi yanlış uygulamalardan kaçınılması gerekiyor. Bu süreçte aynı zamanda acil sağlık desteği istenmesi önem taşıyor.
Gaziantep’te çocuklar için ekstra önlem
Çocukların sıvı kaybından yetişkinlere kıyasla daha hızlı etkilenebildiği belirtiliyor. Bu nedenle Gaziantep’te sıcaklıkların yüksek seyrettiği günlerde çocukların özellikle günün en sıcak saatlerinde dışarıda tutulmaması gerekiyor.
Çocukların sık aralıklarla su içmesi, ince ve açık renkli kıyafetler giymesi ve şapka kullanması sağlanmalı. Oyun sırasında dinlenme molaları verilmesi ve şekerli ya da gazlı içecekler yerine su tüketmelerinin teşvik edilmesi de önem taşıyor.
