Tarım ve Orman Bakanlığı'nın piyasada fiyat artışları nedeniyle firmalar ve üreticiler hakkında soruşturmalar yürüttüğü bir dönemde gelen bu yüksek artış, sektörde yeni tartışmaları beraberinde getirdi.
İthal Hayvana Yüzde 84’e Yaklaşan Artış
ESK tarafından yayımlanan uygulama esaslarına göre, besi ahırı kapasitesi 200 baş ve üzeri olan işletmeler için 1 Haziran 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak ithal besilik sığır satış fiyatı canlı kilogramda 420 TL + KDV olarak uygulanacak.
Belirlenen fiyatın içerisinde kontrol belgesi, döner sermaye, gümrükleme ve tahliye giderleri gibi çeşitli masrafların yer aldığı bildirildi.
Zam Bununla da Bitmiyor: Her Ay Yeni Artış Gelecek
Açıklanan sistemde dikkat çeken en önemli ayrıntılardan biri de fiyatların sabit kalmayacak olması oldu.
ESK tarafından belirlenen uygulamaya göre;
- Temmuz 2026’dan itibaren fiyatlar her ay TÜİK tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) oranında artırılacak.
- Yİ-ÜFE'nin sıfır veya negatif çıkması halinde ise fiyatlarda herhangi bir düşüş yapılmayacak.
- Merkez Bankası dolar satış kurundaki artışın Yİ-ÜFE'nin üzerinde gerçekleşmesi halinde ESK, fiyatlara ilave zam yapabilecek.
Böylece ithal besilik hayvan fiyatları hem enflasyona hem de döviz kuruna endekslenmiş olacak.
Hayvanı Alan 4 Ay Boyunca Satamayacak
Yeni uygulama kapsamında ithal edilen besilik sığırlar, ülkeye giriş tarihinden itibaren en az dört ay boyunca kontrol belgesinde kayıtlı işletmede tutulacak.
Bu süre içerisinde hayvanların satılması, devredilmesi veya başka bir işletmeye nakledilmesi yasak olacak. Kesim işlemleri ise yalnızca Bakanlık tarafından onaylı mezbaha ve kesimhanelerde gerçekleştirilebilecek.
Kurallara aykırı hareket eden üreticilerin sözleşmeleri feshedilecek ve sözleşme bedelinin yüzde 6’sı ceza olarak tahsil edilecek.
Başvurular ve Ödemeler İçin Sıkı Takvim
ESK tarafından sözleşme imzalamaya hak kazanan üreticilerin listeleri kurumun resmi internet sitesinde yayımlanacak. Yapılan duyurular resmi tebligat yerine geçecek.
Listede yer alan üreticiler, belirlenen tarihlerde ilgili kombina müdürlüklerine şahsen veya noter onaylı vekilleri aracılığıyla başvurarak sözleşmelerini imzalayacak. Süreyi kaçıranların hakları iptal edilecek.
Ödemeler ise yalnızca ESK tarafından bildirilen hesaplara nakit olarak yapılabilecek.
Sektörde Tepki: “Üreticiye Soruşturma, İthalata Zam Serbest”
Kararın ardından hayvancılık sektöründe en çok tartışılan konu ise ortaya çıkan çelişki oldu.
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın kırmızı et fiyatlarındaki artış nedeniyle bazı işletmeler ve sektör temsilcileri hakkında soruşturmalar yürüttüğü bir dönemde, devlet eliyle ithal besilik sığır fiyatlarının yaklaşık iki katına çıkarılması dikkat çekti.
Üstelik yeni sistemle birlikte ithal hayvan fiyatlarına her ay otomatik enflasyon güncellemesi ve döviz kuru koruması getirilmesi, üreticiler arasında tartışmaları daha da artırdı.
Artan ithal hayvan maliyetlerinin önümüzdeki dönemde kırmızı et fiyatlarına nasıl yansıyacağı ise sektörün en önemli gündem maddelerinden biri olarak öne çıkıyor.
Küçük Besiciler İçin Belirsizlik Sürüyor
ESK açıklamasında, besi ahırı kapasitesi 200 başın altında bulunan küçük ve orta ölçekli işletmelere yönelik ithal besilik sığır satış şartlarının ise daha sonra ayrıca duyurulacağını bildirdi. Bu kapsamda binlerce üretici, kendileri için uygulanacak fiyat ve satış koşullarının açıklanmasını bekliyor.