Afganistan: İki yılda nereden nereye
Gaziantep Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hüseyin Şeyhanlıoğlu, 'Afganistan: İki Yılda Nereden Nereye' başlıklı bir yazı kaleme aldı.
SON İKİ YILDA NELER YAPILDI?Her şeyden önce İmparatorluklar Mezarlığı olan Afganistan, 20 yıldan sonra özgürlüğünü kazandı. Kabil, adeta Mekke’nin fethi gibi hızlı ve kansız oldu. Molla Ömer’in dediği gibi,” Allah zaferin inanlara ait olduğunu, ABD ise kendilerine ait olduğunu” belirtmişti. Zafer inananların oldu ve ABD rezil olarak havadan kaçtı.Taliban yönetimi, 15 Ağustos 2021 yılında Kabil dâhil ülkenin tamamını, Mekke’nin fethi gibi kansız ele geçirdikten, şura sistemine dayalı çoğulcu bir yapı kurdu. Yani ağırlık Peştunlardan oluşsa da Türk, Tacik ve Hazaralara dayalı mezhep farkı gözetmeksizin bir sistem kurdu ve bu konuda bazı sıkıntılar olsa da şimdilik başarılı görülüyor.En temel yapıya muhtaç olan ülkenin toparlanması için yolsuzluğun ve zulmün dibini yaşa/y/tan eski hükümet yetkilileri için dâhil genel af ilan edip, dışardaki Afganları dâhil ülkenin yeniden inşası için davet etmiştir. Bu nedenle ilk başta genel bir panik havası yaşanmışsa da son iki yılda tersine beyin ve sermaye göçü yaşanmıştır. Örneğin, son iki yılda en az 130 000 kişi Türkiye’den Afganistan’a geri dönüş yaptı. Kalanların çoğu inşaat, çobanlık ve lokanta sektöründe çalışırken, ülkeden kaçanlar ise işğal döneminde ABD’ye hizmet eden mankurtlardır.Afganistan’da 200’den fazla değerli maden var ve bunların değeri 1 trilyon doları aşmaktadır. Henüz ayakkabı giymeyen terlikli Taliban, Lityum yatakları kartını elinde tutmakta ve en yüksek fiyatla satmaya çalışmaktadır. Bu konuda Türkiye elini çabuk tutmalı, çünkü Bursa’daki TOGG pillerine lityum lazım olacaktır. Taliban'ın imzaladığı ilk anlaşma, Çinli şirket CAPEIC ile 2023 başlarında Amu Derya Havzası için oldu. Çinli şirketin yeni petrol kuyuları açması ve petrol üretimini artırması hedefleniyor. Çin aynı zamanda Aybak’taki bakır yatakları için de milyar dolarları hazırlamışsa da Taliban, Pakistan’ı yutan ve Uygurlara zulmünden dolayı Çin’e temkinlidir.Taliban son iki yılda 72 ülkeyle 1000 e yakın görüşme yapmıştır ve birinci sırada Türkiye gelmektedir. Halen resmen bir ülkenin tanımadığı Taliban’ın ekonomi ve yatırım Bakanı ve Taliban’ın en güçlü dört isminden biri olan Molla Abdulgani Brader’i 10 günden fazla Ankara ve İstanbul’da ağırlamıştır. Bugün eğitim alanında hizmet veren Türk Maarif Vakfı’na bağlı 40 okul, orda hizmet etmektedir.BM raporlarına göre, 42 milyonluk nüfusa sahip olan Afganistan’ın yarısı insani yardıma ihtiyaç duymaktadır. Ancak Batı dünyası Afganistan’ın 10 milyar dolarına el koyup nerde kadın hakları propagandası yapmaktadır. Adama sormazlar mı, son 20 yılda siz burayı işgal ederken kadınların hangi hakkını verdiniz, fuhuş ve uyuşturucu sektörüne sürüklenen on binlerce kadın ve onların evini yıkıp çocuklarını ve eşleri için ne yaptınız? Taliban, İslam’a uygun davranacağını söylüyor. Bunun da kuralları 1444 yıldır bellidir.Taliban yönetimiyle kamu kurumlarında yolsuzluk ve rüşvette hissedilir bir şekilde azaldı. Sykes-Pico’nun ilk versiyonu 1896 tarihli Durand Hattı ile Pakistan ile sorunlu hale getirilen Afganistan için bu konuda en iyi çözüm kardeşçe adil bir çözüm bulmaktadır.40 milyonluk ülkenin yarısı temel sağlık, eğitim, ulaşım ve sağlık hizmetlerinden mahrum durumdadır. Ancak bir hafta önce sağlık sebebiyle Molla Abdulgani Brader Ankara ve İstanbul’a geldi. 1994 yılından itibaren Taliban’ın kurucu dört kişiden biridir.Fuhuş ve uyuşturucuyu silah olarak kullanan ABD ve İngiltere’nin, BBC ya da VOA kadın hakları odaklı propaganda kaynaklarına bakmak yerine sokak gerçeklerine bakmak gerekir. 300 milyar dolarlık uyuşturucu pazarının merkezi olan Afganistan, 3 milyar dolar için ülkenin toprakları ve insanı bu tiryaktan ayakta duramaz halde bulunmaktaydı.İlk kez uyuşturucu ekimi yasaklandı ve düzenli tedavi merkezleri kurulup köprü altlarından binlerce kişi tedavi edilip topluma kazandırıldı. Ancak bunlar henüz çok yetersizdir. Afganistan’ı toparlamak için İslam ülkeleri öncülüğünde Mevlana İnsani yardım Paktı kurulmalıdır. Bu konuda Türkiye, Katar ve İran öncülük yapabilir.Milyonlarca mayının döşendiği Afganistan’ın toparlanması için en az on yıla ihtiyaç vardır. 40 yıldır savaşan bir insandan bile normal bir psikoloji beklemek insani değildir. Düşünün ki; güneşin yüksekliğini, dünyanın çevresini 1000 yıl önce hesaplayan, astronominin babası Biruni Afganistan’da yaşamıştır. Ancak şimdi ilim sistemi çökmüştür. Cam minaresi hala ayaktadır. Bu nedenle insanlık ama özellikle Biruni ve Mevlana’nın hatırına Afganlara yardım etmekle mükelleftir."
Bunlar da ilginizi çekebilir