Devrek tarihini yansıtan ve bakır, kap-kacak, ibrik, tas, tabak, kazan gibi bakır mutfak eşyalarını kullanırken insanı zehirlememesi için yapılan kalay işlemini Devrek'te seyyar ve yerleşik olarak yapan esnaf sayısı 1960'larda 23 iken şimdilerde yaşayan son iki ustasıyla sürdürülüyor. Devrekli kalaycı ustası 67 yaşındaki Hüseyin Macit Çekeneci 48 yıldır bu mesleği yaparak zamana direnen o son iki ustadan birisi oldu. Kalaycı ustası Çekeneci; geçmiş zamanda Devrek'te sayılarının seyyar ve dükkan olmak üzere 23 olduğunu, kalaycıların olduğu sokağa girildiğinde çekiş seslerinden geçilmediğinden söz etti. Çekeneci bu mesleğe 17 yaşında, liseden ayrıldıktan sonra kalaycılık mesleğini öğrendiği babasının dükkanına gittiği zamandan beri yaptığını söyledi.
"Biz de bırakırsak bu meslek ölecek"
Devrek'te 84 yıllık dükkanında Kalaycılık mesleğini yaşatmaya çalışan Çekeneci; "Ben bu mesleği 1973 yılında 17 yaşımda liseden ayrıldıktan sonra babamın yanında başladığım zamandan beri yapıyorum. Askerden sonra da bu meslegi bırakmayarak devam ettim. Bu sokakta 12 belki de daha fazla kalaycı dükkanı vardı. Sokağa girdiğiniz zaman alışkın değilseniz çekiç seslerinden duramazdınız. İnsanların zamanla bakır mutfak eşyası kullanmayı bırakmasıyla birlikte sokağı inleten çekiç sesleri de zamanla azaldı. Şimdi bu mesleği yapan iki kişi kaldık. Bizlerde bırakırsak bu meslek ölmüş olacak. Bu meslek çok güzel bir meslek bu bakırlarda pişen yemeğin tadını hiçbir alüminyum, çelik vermez. Bir kalaycı ustası en az 7-8 defa kalay atacağı ürünü elden geçirir. Kalay için gelen bir bakır önce kostik asit daha sonra tuz ruhu ile sürtme işini yaparak parlatıp dogrultarak kalaya hazır hale getirip meslegi devam ettirmekteyiz. Bizler artık bu meslegin son dönemlerindeyiz bizlerde bıraktıktan sonra bir cırak yok. Artık bu meslekten Türkiye'de azalıyor. Bu bolgede yakın olarak Perşembe ilçesi, Bartın ve Gerede bölgesinde var başka bir yerde yok Hatta benim geçmişe yönelik koleksiyonumda vardır. Türkiyede nesli tükenmekte olan mesleklerle ilgi birçok mesleğin devam ettirmekte güçlük cektiği gazete arşivlerindeki resim ve yazıları alarak kendime bir özel koleksiyon yaptım" dedi.
Murat Sulucak